تاریخچه ورق های گالوانیزه که یک نوع از ورق های فولادی هستند به سال های دور یعنی سال 1742 باز می گردد. در آن زمان یک شیمیدان فرانسوی روشی را برای پوشش آهن پیشنهاد کرد که در آن روش با فرو بردن آهن در مذاب روی ورق های گالوانیزه را تولید کرد. در سال 1836 یک شیمیدان فرانسوی دیگر به روشی دیگر برای پوشش آهن با روی دست یافت که در آن بعد از تمیز کردن اولیه آن با اسید سولفوریک و فرو بردن آن در فلاکس کلرید آمونیوم محصول بدست می آمد. موفقیت های تجاری گالوانیزه کردن آهن به 140 سال گذشته برمی گردد. ورق های گالوانیزه یکی دیگر از انواع ورق هایی است که به دلیل وجود تنوع زیاد و تولیدات داخلی و وارداتی متنوع از پیچیدگی بیشتری برخوردار است. حتی مشتریان به علت تنوع آن در انتخاب دچار تردید می شوند. این ورق آهنی که با یک لایه نازک از قلع پوشش داده می شود از زنگ زده شدن آهن جلوگیری می کند. در این مقاله سعی داریم که با معرفی انواع ورق های گالوانیزه و نکات کلیدی راجع به این ورق و حتی نحوه خرید و طرز نگهداری آن آشنا شویم.

ورق گالوانیزه چیست؟

 ورق فولادی یا آهنی گالوانیزه شده توسط روی است که به یکی از روش‌های محافظت از زنگ زدگی آهن است که توسط پوشاندن فلز اصلی توسط لایه‌ ای از فلز محافظ ( که معمولا فلز روی است) انجام می‌ شود که این کار برای حفاظت از فلز اصلی صورت می گیرد. هرچه ضخامت لایه محافظ ضخیم باشد به همان اندازه از فلز اصلی در برابر عوامل محیطی محافظت می کند و در واقع این راهی اقتصادی برای محافظت از فولاد است. از نظر ظاهری نیز ورق های گالوانیزه به سه نوع ورق گالوانیزه بدون گل، ورق گالوانیزه گل ریز و ورق گالوانیزه گل درشت تقسیم بندی می‌شود. نحوه شکل گیری کریستال بر روی آهن تفاوت این سه دسته را مشخص می کند. شکل گیری این کریستال ها به سرعت سرد نمودن ورق و میزان کاری که بر روی ورق ها انجام می گیرد بستگی دارد. هر چه از سطح آهن دورتر می شویم درصد آهن در لایه های مختلف کاهش یافته و لایه نهایی گالوانیزه از بلورهای روی تشکیل شده است.

 

ورق های گالوانیزه

 

ورق گالوانیزه با روش غوطه وری گرم

روش‌ های متفاوتی برای گالوانیزه کردن آهن و ورق‌ های فولادی وجود دارد، از مناسب ترین و اقتصادی‌ ترین روش‌ های گالوانیزه کردن ورق های آهنی، غوطه وری ورق های آهنی در حوضچه مذاب می باشد. مقاوم سازی در برابر زنگ زدگی آهن و ورق های فلزی را می توان با رنگ کردن یا پوشش کویل بالا برد. در این روش محافظت از آهن بیشتر از روش های دیگر امکان پذیر است. این راه از کهن ترین و بهترین روش های گالوانیزه کردن است که بیشتر از همه روش ها مورد استفاده قرار می گیرد.

تاثیر سیلیکون در ضخامت پوشش

ترکیب شدن مشخص از فولاد که لایه آلیاژی روی آهن را قوی می کند و اینکه این ترکیب در آهن ظاهری تیره ایجاد می کند و همچنین مقاومت این پوشش با مقاومت پوشش گالوانیزه‌ ای که ظاهری براق دارد در زنگ زدگی یکسان می‌ باشد. لایه‌ های آلیاژی با افزایش دما و طولانی شدن مدت زمان غوطه‌ وری ضخیم‌ تر می‌ گردند و علت این امر، فرایند نفوذی واکنش گالوانیزه می‌ باشد. همانطور که می‌ دانید در فرایندهای نفوذی ابتدا واکنش سریع انجام می‌ پذیرد اما با گذشت زمان و ضخیم شدن لایه‌ های آلیاژی سرعت واکنش‌ پذیری کاهش می‌ یابد. ضخامت خارجی وابستگی شدید تری به بیرون آوردن نمونه از حمام روی دارد. با خروج سریع نمونه از حمام روی پوشش شکل گرفته شده بسیار ضخیم خواهد شد. به منظور اندازه‌ گیری ضخامت پوشش تشکیل شده چند نقطه را اندازه‌ گیری می‌ نمایند و سپس با گرفتن میانگین از اندازه‌ های بدست آمده ضخامت نهایی پوشش مد نظر ورق های گالوانیزه مشخص می شود.

ضخامت ورق گالوانیزه

فاکتورهای مهمی که ضخامت ورق های گالوانیزه را تحت تاثیر قرار می دهند عبارت اند از : ترکیب شیمیایی فولاد، شرایط سطحی، کار سرد انجام شده روی فولاد قبل از گالوانیزه، زمان غوطه وری در حمام و نرخ خارج کردن از حمام و متالورژی فرایند گالوانیزه، نرخ سرد کردن فولاد و خصوصیات و مزایای ورق های گالوانیزه است که مهمترین این فاکتور ها ترکیب شیمیایی آهنی است که گالوانیزه می شود. کربن، سولفور و منگنز موجود در آهن اثر کمی در ضخامت پوشش گالوانیزه دارد.

معایب ورق های گالوانیزه

گذشته از تمام تعاریف این ورق ها یکی از مشکلات و معایب آن این است که از مراحل جوشکاری پیچیده و دشوار تری برخوردار است و مشکل بعد که سلامت انسان را در طولانی مدت به خطر می اندازد چرا که گازها و بخارهای حاصل از عملیات جوشکاری آنها بسیار سمی است و کار در دراز مدت باعث بیماری های حاد ریوی می شود و ارتباط طولانی مدت در این فضا موجب بروز سردرد، سرگیجه و حالت تهوع می شود. به همین دلیل توصیه می گردد هنگام جوشکاری از ماسک های استاندارد استفاده شود. هر نفر با تجهیزات مناسب و کامل حداکثر باید در هر روز به مدت 4 ساعت کار کند.

 

خرید ورق های گالوانیزه

 

کاربرد ورق های گالوانیزه

ورق های گالوانیزه همانند ورق های فولادی کاربرد بسیار دارد که می توان در پانل ها و تابلوهای برق و حتی سینی کابل استفاده کرد. در برخی از قطعات لوازم خانگی و تجهیزات آشپزخانه نیز مورد استفاده قرار می گیرد. در مخازن و مجراهای هوا و دودکش ها، ناودان ها و لوله ها نیز از آن استفاده می شود و برای بدنه و سقف سوله ها و سالن ها نیز بسیار مناسب است. در ساختن لوازمی چون: لوله بخاری، کانال کولر، کابینت آشپزخانه و همچنین شیروانی منازل نیز از آن می توان استفاده کرد، لوله‌ های آب و هر جا که احتمال خوردگی آهن و خسارت وجود دارد نیز استفاده می گردد.

علت بروز شوره سفید روی ورق های گالوانیزه

افتادن شوره سفید بر سطح ورق های گالوانیزه از عیب هایی است که در نحوه انبار کردن در محیط مرطوب، بدون گردش هوای آزاد، رخ می دهد و به ظاهر ورق و پوشش آن آسیب وارد می کند. افتادن شوره سفید منجر به افزایش مصرف لایه روی و عدم تشکیل لایه محافظ خوردگی می شود و در نتیجه مقاومت به زنگ زدگی را کاهش می دهد. زنگ زدگی شدید سطحی که در اثر اکسید شدن رخ می دهد. طول عمر نگهداری ورق های گالوانیزه را کاهش می دهد.

اگر چه با اقدامات لازم در انبار کردن می توان تا حدی از ایجاد شوره سفید در روی لایه ها جلوگیری نمود اما نمی توان به طور کامل آنها را از بین برد. قبل از آبکاری قطعات لازم است هرگونه زنگ و محصول خوردگی سطحی کاملا پاک شوند چون وجود آنها فرایند آبکاری و کیفیت روکش را دگرگون می سازد. لایه های اکسیدی سست یا شکننده محبوس شده در میان روکش و فلز پایه باعث می شود که چسبندگی روکش در آن محل کم شده و احتمال از بین رفتن آن در هنگام بهره برداری بیشتر گردد. در موقع آبکاری نقاط خورده شده پذیرای روکش نبوده و برهنه باقی می مانند.

تغییراتی که ناخواسته در انبار کردن رخ می دهد می توان به وسیله روش های مکانیکی نظیر ماشین کاری، تراشکاری، صیقل کاری از بین برد. به غیر از راه های گفته شده می توان ورق ها را به روش غوطه ور کردن در مواد شیمیایی تغییرات زنگ زدگی را از بین برد و سطح ورق ها را تمیز و پاک نمود. شدت یک محلول زنگبر باعث می شود که محلول از نمک های خنثی یا قلیایی تا اسیدها یا قلیاهای قوی تر تغییر نماید. هرچه هدف تمیز کردن لکه های سبک به اکسیدهای سنگین تغییر کند غلظت و دمای محلول نیز افزایش می یابد.

 

واردات ورق های گالوانیزه

 

مضرات شوره سفید روی ورق های گالوانیزه

لایه های زنگ زده روی ورق های گالوانیزه یا ورق های فولادی مزاحم هستند و به صورت خیلی ضعیف و سست به سطح روی می چسبند و پیوستگی خوبی روی سطح روی ندارد. در نتیجه سطح روی را در برابر اکسیژن در آب محافظت نمی کند بنابراین تا زمانی که رطوبت روی سطوح وجود داشته باشد اکسیژن نیز برای فرایند زنگ زدگی موجود است و زنگ زدگی می تواند ادامه یابد. ورق های گالوانیزه همچنین در مخازن خنک کننده بخار کاربرد دارند که می توانند یک نوع خوردگی زود هنگام را تجربه نمایند که به عنوان شوره سفید شناخته می شوند. این شوره سفید، تداخل کننده، پرز مانند و یک محصول خوردگی غیر محافظ برای روی است با این محصول غیر محافظ و واکنش پذیر، سطح روی نسبت به واکنش های بعدی غیر فعال نیست و خوردگی سریع ممکن است ادامه یابد.
شوره سفید باعث ایجاد آسیب قابل توجهی به پوشش روی می گردد و همچنین برای ظاهر پوشش ورق های گالوانیزه ناخوشایند است. اگر شوره سفید کنترل نشود باعث می شود تا سطح گالوانیزه به طور مداوم خورده شود و در نهایت باعث شکست زودرس می شود. اگر شوره سفید پاک نشود می تواند بسیار تخریب کننده باشد چون وقتی که لایه روی مصرف شده است خوردگی زیر لایه آهنی به سرعت پیشرفت می کند.

لطفا سوال یا نظر خود را اینجا مطرح نمایید